dzisiaj jest: 23 marca 2017. imieniny: Pelagia, Feliks, Zbysław
 
Geneza miejscowości

WRÓBLEW

Jedna z najstarszych wsi powiatu sieradzkiego. Na podstawie badań archeologicznych stwierdzono, że już w XI - XIII wieku istniała tutaj osada, natomiast pierwsze pisane wzmianki źródłowe pochodzą z 1330 roku. Wtedy była to wieś szlachecka. Pierwszymi właścicielami byli Wróblewscy (od których pochodzi nazwa wsi). Następni właściciele to: Świnkowie, Malscy, Różyccy, Nieniewscy, Załuskowie, Wężykowie, Piątkowscy, Majchrzyccy. W XVI wieku istniała parafia, a przy kościele działała do XIX wieku szkoła parafialna. Szkoła została zlikwidowana, gdyż chłopi odmówili świadczeń na jej utrzymanie. W 1859 roku utworzono gminę Wróblew. W1910 roku powstało kółko rolnicze należące do Towarzystwa Kółek Rolniczych im. S. Staszica. W 1912 roku z inicjatywy chłopów powstała Kasa Spółdzielcza. Podczas pierwszej wojny światowej ten teren zajęty został przez wojska niemieckie, natomiast w okresie drugiej wojny światowej i okupacji hitlerowskiej mieszkańcy Wróblewa uciekli ze swym dobytkiem na prawy brzeg rzeki Warty. Powrócili do swych domostw dopiero po przełamaniu frontu na Warcie przez Niemców. Dnia 26 października 1939 roku na mocy dekretu Hitlera powstała nowa jednostka administracyjna, czyli Kraj Warty. W tym okręgu prowadzone były wysiedlenia ludności polskiej, gdyż namiestnik, A. Greiser, chciał zgermanizować ten teren oraz sprowadzić go do roli dostawcy taniej siły roboczej i żywności dla innych regionów Rzeszy. We Wróblewie istniał posterunek żandarmerii niemieckiej, która pacyfikowała okoliczne wioski, a funkcjonariusze dokonywali morderstw na mieszkańcach. Wyzwolenie nastąpiło dnia 23 stycznia 1945 roku.

Źródło informacji:

- Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Wróblew na lata 2007 – 2013, 2006, Urząd Gminy Wróblew.


WĄGŁCZEW

Nazwa Wągłczew ukształtowała się dosyć późno bo pod koniec XIX wieku. Na przestrzeni lat nazwa miejscowości zmieniała się: w 1402 r. Vanglczov, 1416 r. Wanglow, 1457 r. Vanglczowo, 1511 – 18 r. Waglczew, 1553 – 1576 r. Wąglczow, na początku XIX wieku Wągłczów, a pod koniec XIX wieku powstała nazwa Wągłczew.

Wzmianki o Wągłczewie sięgają XI wieku, choć z badań archeologicznych wynika, że już w okresie neolitu, który trwał w Polsce od 4000 r. p.n.e. do 1700 r. p.n.e. istniało osadnictwo na terenie wsi. Z tego okresu pochodzi jedno z najcenniejszych naczyń pochodzące z kultury sznurowej – amfora typu turyńskiego (znaleziona w Wągłczewie – Kolonii).

W okresie kultury łużyckiej (1300 – 150 r. p.n.e.)istniały również osady na terenie wsi Wągłczew. Pozostały po nich nikłe resztki np.: skorupy potłuczonych garnków. Z okresu rzymskiego (I wiek przed Chrystusem do IV wieku po Chrystusie) pochodzi popielnica i żelazny nożyk, z jednego z grobów starego cmentarzyska, który odkryto w Wągłczewie.

Wszystkie znaleziska przedstawione powyżej wpisane są do rejestru zabytków w Muzeum Okręgowym w Sieradzu lub w Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi.

Źródłowe wzmianki o Wągłczewie pochodzą z XI wieku. Na początku XII w. była to wieś królewska. Od 1250 r. wieś jak i zespół kościelno – klasztorny był pod opieką zakonu Kanoników Regularnych z Miechowa aż do połowy XIV w. (czyli do momentu przeniesienia zakonu do Kalisza)

W 1342 r. Kazimierz Wielki sprowadza do Polski zakon Augustianów Stance Mariae na Piasku i oddaje im pod opiekę Wągłczew. Zakon ten sprawował tutaj władze do 1358 r., do momentu kiedy oddał Wągłczew i trzy inne wsie w sieradzkim Kazimierzowi Wielkiemu w zamian za posiadłości w kaliskim. W 1359 r. znalazła się wzmianka w dokumentach informująca o istniejącym w tej wsi sołectwie.

W 1372 r. starosta sieradzki Jan Kmita sprzedaje wieś Pawłowi dziedzicowi Skościny, a żona Kazimierza Jagiellończyka, królowa Elżbieta, która przebywała na zamku sieradzkim nadała wsi prawo magdeburskie z immunitetem sądowym oraz określiła uprawnienia sołtysów. W 1402 r. wspomniany jest Miroslav de Vanglczov, w 1407 r. Boguslav de Wąglczowo, a w 1413 r. Lambert de W.

Od XV wieku do 1818 r. parafia Wągłczew jako włość królewska przynależała do archidiecezji gniezieńskiej (dekanat warcki).

W XVI wieku wieś występuje jako włość królewska (w dekanacie warckim ararchidiakonatu uniejowskiego), ale w źródłach pisanych z lat 1511 – 1518 oraz 1553 – 1576 odnotowano, że tylko jej część pozostaje w składzie królewszczyzny.

W 1863 r. w okolicach Wągłczewa Napoleon Urbanowski – właściciel fabryki z Poznania – zorganizował oddział powstańczy działający pod rozkazy Józefa Oxińskiego, który został rozbity przez Rosjan dnia 18 kwietnia 1863 r. pod Rychłocicami.

W 1918 roku we wsi Wągłczew powstała Ochotnicza Straż Pożarna.

Czy wiesz, że:

- Znaną postacią historyczną z Wągłczewa był Teodor Mniewski, który był dowódcą 1-go szwadronu kawalerii powstańczej w partii W. Rembowskiego, a później dowódcą 2-go szwadronu ułanów w brygadzie generała Taczanowskiego.

Źródło informacji:

- Zajączkowski S., Materiały do słownika geograficzno – historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 roku, 1970, Część 2, Łódź,

- Tuzin R., Monografia kościoła w Wągłczewie,

- Rozmaitości rolnicze, 1994, nr 12, s. 28,

- Informacje udostępnione przez Gminną Bibliotekę Publiczną we Wróblewie.


SMARDZEW

Źródła pisane wymieniają Smardzew po raz pierwszy w 1400 r., kiedy to wzmiankowany jest właściciel Albertus, identyfikowany z Wojciechem z Łasku i Krowicy, kasztelanem lądzkim, występującym w źródłach od 1396 r. Odległy rodowód tej wsi potwierdza również grodzisko stożkowate nad rzeczką, o nieustalonej chronologii ze względu na zniszczenie po 1980 r.

Istniejący tu niegdyś dwór alkierzowy, zbudowany z drewna modrzewiowego w 1685 r., od XIX w. należał do rodziny Piątkowskich herbu Korab. Tutaj urodziła się i wychowała w miłości do własnego kraju i poszanowania tradycji narodowej Ignacja Piątkowska.

Edmund Stawiski z Podłężyc opisał jeszcze w XIX w. znalezione w Smardzewie: fragment popielnicy, pacior kamienny, strzałkę krzemienną i kulkę kamienną. W 1940 r. Karl Nolte z Muzeum w Łodzi znalazł w Smardzewie cmentarzysko kultury przeworskiej z okresu rzymskiego. W 1980 r. Anna Kufel-Dzierzgowska z Muzeum Sieradzkiego znalezione tu fragmenty ceramiki zakwalifikowała, jako materiały kultury łużyckiejokresu halsztackiego.

Źródła informacji:

- Ruszkowski A., "Sieradz i okolice", Sieradz 2000,

- Urbański M., Nowe odkrycia archeologiczne pod Smardzewem, [w:] "Na sieradzkich szlakach", nr 3/79/2005/XX, s.3-6.


SADOKRZYCE

Pierwsze wzmianki o Sadokrzycach pochodzą z 1321 roku. Prawdopodobnie wieś istnieje od 1314 roku, utworzyli ją szlachcice powracający z wojny. W lasach znajdujących się przy tej miejscowości w 1863 roku działały silne oddziały powstańcze dowodzone przez gen. Edmunda Taczanowskiego.

Źródło informacji:

 - Informacje udostępnione przez Gminną Bibliotekę Publiczną we Wróblewie.


DZIEBĘDÓW

Nazwa obecna miejscowości powstała w 1912 roku. W 1496 roku nazwa brzmiała Dzybeąndowo, 1511 – 1518 rok Ziebandow, 1553 – 76 rok Sdzebandow, 1880 – 1900 rok Dziebędów. Wieś jak i inne dookoła, stanowiła w przeszłości własność szlachecką. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1364 r. i zawiera informację o tym, iż Piotr Świnka, kasztelan spicymierski a zarazem dziedzic pobliskiej Charłupi Wielkiej, sprzedaje niejakiemu Małuskiemu sołectwo wsi Dziebędów w celu lokowania jej na prawie średzkim. Na początku XVI w. wieś przeszła w ręce innej gałęzi rodu Świnków, Zajączków piszących się z Wrzącej.

Zmarły w 1901 r. właściciel Dziebędowa Adam Dołęga-Otocki leży w grobowcu na cmentarzu w sąsiednim Tubądzinie.

W 1912 r. właścicielem wsi był Ignacy Michalski, w posiadaniu tej rodziny wieś prawdopodobnie pozostawała do 1939 r.

W Dziebędowie stwierdzono istnienie szlacheckiego gródka obronnego wspomnianego w 1721 r.

Źródło informacji:

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000, Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz,

- Ruszkowski A., ,,DZIEBĘDÓW – kartki z przeszłości”, Na sieradzkich szlakach.

 

SĘDZICE (dawniej Sandzice)

Pierwsza wzmianka o Sędzicach pochodzi z 1397 roku. W XVI wieku był folwark. Przed 1736 rokiem Sędzice należały do Pstrokońskich, następnie aż do II wojny światowej były własnością Nieniewskich. Po wojnie wróciła tu Maria Nieniewska, w której posiadaniu dwór był do 1968 - 1969 roku.

Dwór odziedziczył bratanek jej męża Jan Nieniewski i sprzedał chłopom resztę ziemi, a dwór Stanisławowi Zdunkowi, który ignorując nakazy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków doprowadził dwór do ostatecznej ruiny.

Źródło informacji:

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000,  Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz.

 

KOBIERZYCKO (dawniej Kobierzyn)

Pierwsze wzmianki o Kobierzycku pochodzą z 1386 roku, a właścicielem był Dersław Kobierzycki. W XV wieku istniało Kobierzycko Małe i Wielkie. W Kobierzycku Wielkim siedzieli Korab Kobierzyccy, a w Małym Pomian Kobierzyccy. W 1551 roku Kobierzycko Małe od Bartłomieja Pomian Kobierzyckiego odkupił sędzia grodzki sieradzki Wojciech Kobierzycki herbu Korab. W 1658 roku bracia Jakub i Kazimierz Kobierzyccy herbu Korab, którzy byli dziedzicami Kobierzycka Małego i Wielkiego, odstąpili dobra Mikołajowi Kordowskiemu herbu Korab. W 1787 roku dziecińcem Kobierzycka był Wyszławski, później Urbanowski. W 1836 roku na przymusowej licytacji posiadłość nabył senator Prądzyński. Senator po przejęciu Kobierzycka założył niewielki przydworski park, a stało się to w latach 40 XIX wieku. Do 1881 roku majatek był w rękach senatora Wincentego Prądzyńskiego. Nastąpiła kolejna licytacja majątku, która przeszła w ręce Łąckich. Na przełomie XIX/XX wieku Kobierzycko przejęli Maria i Feliks Radońscy.

Źródło informacji:

- Małyszko S., Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa, 1995.

 

KOŚCIERZYN (dawniej Skościerzyn)

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1411 roku. Było to miejsce zamieszkane przez Poraitów, którzy przybrali nazwisko Kościerscy. Ich dobra przeszły w ręce Pstrokońskich i Kobierzyckich herbu Korab. W 1890 roku majatek nabył Wincenty Prądzyński h. Grzymała (uczestnik powstania styczniowego, radca Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego i sędzia pokoju na okręg sieradzki), a po jego śmierci właścicielem zostaje jego syn Stanisław Prądzyński.

Źródło informacji:

- Szelągowska E., Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa, 1993,

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000, Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz.

 

CHARŁUPIA WILEKA

Przez Charłupię Wielką prowadziła w średniowieczu odnoga drogi z Sieradza do Krakowa. Pobierano tu cło mostowe. Po raz pierwszy w 1364 roku wspominana była w dokumencie kasztelana spicymierskiego Piotra Świnki, który posiadał Charłupię. Potomkowie Piotra Świnki przyjęli nazwisko Charłupskich. W 1436 roku przeszła w ręce Malskich, następnie pod koniec XVI wieku stała się własnością Zapolskich, a od 1680 roku rodziny Walewskich. Po Walewskich posiadłość objęli Kosmanowie, potem kolejno Kobierzyccy, Reymont, Graeve, od którego odkupili go Mieszczańscy gospodarujący tu do dzisiaj.

W dworze w Charłupi Wielkiej u Walewskich 19 stycznia 1863 roku Józef Oxiński, dowódca powstańczy, spotkał się z przedstawicielami szlachty sieradzkiej, przedstawiając cele powstania i dyrektywy Rządu Narodowego.

Z Charłupią Wielką związany był Władysław Reymont, który był właścicielem majątku w latach 1912 - 1913 i przebywał tu wraz z żoną Aurelią Szabłowską. Podczas pobytu w tej wiosce powstała powieść "Rok 1794". Reymont został wybrany prezesem "Koła Ogrodniczego Ziemi Sieradzkiej". Uwiecznił on chłopów z Charłupi w zbiorze nowel "Pęknięty dzwon". Obecna na jego pogrzebie (1925 r.) delegacja mieszkańców wsi złożyła na grobie wieniec z napisem na szarfie: "Swemu przyjacielowi – chłopi z Sieradzkiego".

Źródło informacji:

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000, Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz,

- Informacje udostępnione przez Gminną Bibliotekę Publiczną we Wróblewie.

 

INCZEW

Wzmianki o Inczewie pochodzą z 1391 roku. Poprzednia nazwa miejscowości: Intshew.  Na początku XV wieku należała do rodu Grądzkich i Nastepnie w 1426 roku Michał Prądzyński wymienił Inczew na połowę Małkowa. W latach czterdziestych XIX wieku wieś kupił Stanisław Walewski. Do 1939 roku gospodarzem był Stefan Walewski, który prowadził wzorowe i nowoczesne gospodarstwo rolne.

Źródło informacji:

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000, Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz,

- Małyszko S., Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa, 1995.

 

TUBĄDZIN

Nazwa miejscowości sięga zamierzchły czasów, kiedy słowianie osiedlili się na polskich ziemiach, jakiś książe lub przywódca Lechitów, na planie, gdzie dziś jest wieś Tubądzin, zatrzymał swoich wojów i raby z żonami i krzyknął – Tu będziem – to jest tu zostaniemy na zawsze. Odtąd ta miejscowość nazwano Tubądzin. Pierwsza pisemna wzmianka o Tubądzinie pochodzi z 1392 roku, lecz według legendy Tubądzin założył rycerz Tubąd w XII wieku. Na podstawie znalezisk archeologicznych wiadomo, że osadnictwo na tym terenie istniało już w epoce neolitu.

W XIV wieku była to wieś kościelna, w XVI wieku była własnością Rudnickich. W XVII wieku przechodziła kolejno w ręce Radońskiego, Iwańskich, Wężyków, Zbijewskich, Nieniewskich. Od 1886 roku właścicielem był Hirsza vel Tykainer. Podczas licytacji w 1891 roku majątek nabył Kazimierz Colona Walewski z Inczewa dla swego syna Kazimierza Stanisława Walewskiego. W czasie wojny rządzili majątkiem okupanci nienieccy. W 1945 roku majątek został rozparcelowany pomiędzy robotników folwarcznych i rolników indywidualnych. W 1950 roku została założona Spółdzielnia Produkcyjna, która rozwiązana została w 1957 roku.

Źródło informacji:

- Ruszkowski A., Sieradz i okolice, 2000, Wyd. Towarzystwa Przyjaciół Sieradza, Sieradz,

- Informacje udostępnione przez Gminną Bibliotekę Publiczną we Wróblewie.

 

ORZEŁ BIAŁY

Podobno przed wieloma laty tutejszy dziedzic nie bacząc na grożące mu ze strony carskich urzędników represji, właśnie wizerunek orła białego umieścił w szczerym polu zachęcając chłopów do budowy wsi.



Źródło informacji: Informacje udostępnione przez Gminną Bibliotekę Publiczną we Wróblewie.
Opracowała: Karolina Musiałczyk

 
drukuj